Ông chủ Tập đoàn Phúc Sơn đã chi 132 tỷ đồng cho nhiều quan chức để nhận dự án ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Quảng Ngãi, và thực hiện chuỗi sai phạm nhằm thu lợi hơn 963 tỷ đồng.

Hành vi của Nguyễn Văn Hậu (Hậu “Pháo”), Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn, cùng 40 người khác đã được Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) nêu trong kết luận điều tra vào ngày 17/3. Hậu bị cáo buộc hối lộ 72,5 tỷ đồng và 2,62 triệu USD (tổng cộng 132 tỷ đồng) cho nhóm quan chức tại Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Quảng Ngãi và một số cá nhân khác. Từ đó, ông chủ Tập đoàn Phúc Sơn thực hiện các hành vi sai phạm trong đấu thầu để hưởng lợi cá nhân, gây thiệt hại cho Nhà nước tổng cộng 459,4 tỷ đồng; đồng thời bỏ ngoài sổ sách doanh thu thực tế để thu lợi thêm 504,5 tỷ đồng.

Vĩnh Phúc là địa phương có nhiều cán bộ bị đề nghị truy tố nhất, với 15 người, bao gồm hai cựu Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Thị Thúy Lan và Phạm Văn Vọng; cựu Phó bí thư thường trực Phạm Hoàng Anh; hai cựu Chủ tịch UBND tỉnh Lê Duy Thành và Phùng Quang Hùng. Bà Lan và ông Thành bị cáo buộc nhận hối lộ nhiều nhất, lần lượt là 47,9 tỷ đồng và 49,8 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, cảnh sát đã kê biên 1.440 bất động sản, thu 534 lượng vàng SJC, 41,5 tỷ đồng và hơn 1,1 triệu USD. Các bị can cũng đã nộp hơn 118 tỷ đồng và 900.000 USD để khắc phục hậu quả.

Bộ Công an đề nghị ‘trám’ lỗ hổng pháp lý

C03 cho rằng vụ án này điển hình cho việc nhà thầu thi công thông đồng, móc ngoặc với chủ đầu tư dự án để được tiết lộ thông tin, dự toán gói thầu. Điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trúng thầu với giá rất cao, gần sát giá dự toán gói thầu. Sau khi chi tiền để được chỉ định thầu, Hậu “Pháo” nhượng lại thi công cho các công ty khác để lấy phần trăm chênh lệch ngoài hợp đồng, gây thiệt hại cho Nhà nước.

C03 nhận thấy rằng việc sử dụng kết quả định giá tài sản của các công ty thẩm định giá làm căn cứ quyết định nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư dẫn đến nhiều sai lệch, đặc biệt là việc các cá nhân tại doanh nghiệp thẩm định giá đã làm sai lệch kết quả định giá theo hướng giảm số tiền phải nộp cho Nhà nước. Bên cạnh đó, một số công ty kiểm toán cũng đã móc nối làm giả số liệu tài chính để doanh nghiệp không đủ năng lực tài chính nhưng vẫn được chọn làm chủ đầu tư.

C03 đề nghị Bộ Tài chính cần giám sát chặt chẽ hoạt động định giá tài sản và Bộ Xây dựng cần sửa đổi quy định về định mức, đơn giá trong xây dựng để bảo đảm các dự án có lợi nhuận hợp lý và tiết kiệm tối đa.

Ngoài ra, C03 cũng kiến nghị UBND các tỉnh xử lý hành chính đối với các công ty thẩm định giá và tư vấn đấu thầu có sai phạm.

Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Nguyễn Văn Hậu là người duy nhất trong vụ án bị cáo buộc ba tội danh: Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Cơ quan điều tra đánh giá Hậu “Pháo” thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và hợp tác tích cực với cơ quan điều tra. Hậu cũng đã chủ động tác động đến gia đình để khắc phục hậu quả tài sản bị thu giữ, đảm bảo hoàn trả toàn bộ thiệt hại.

Cựu Chủ tịch tỉnh Vĩnh Phúc Lê Duy Thành cũng được ghi nhận là thành khẩn khai báo và đã tự nguyện nộp lại số tiền khắc phục hậu quả lên tới 25,5 tỷ đồng và 1,63 triệu USD, lớn hơn số tiền ông nhận hối lộ (20 tỷ đồng và 1,3 triệu USD). Các cựu lãnh đạo khác như Hoàng Thị Thúy Lan, Phạm Hoàng Anh, Cao Khoa, và Lê Viết Chữ cũng đã thành khẩn hợp tác và nộp lại tiền khắc phục hậu quả.

C03 đề nghị Viện Kiểm sát và Tòa án xem xét các tình tiết giảm nhẹ khi lượng hình với các bị can này.